Surrogates (2009)
Kẻ thế mạng
Đạo diễn : Jonathan Mostow
Tác giả kịch bản : David Hoberman and Todd Lieberman
Diễn viên: Bruce Willis, Radha Mitchell, Rosamund Pike, Boris Kodjoe, James Francis Ginty
Nhà sản xuất : David Hoberman và Todd Lieberman
Thể loại : Hành động, giản tưởng, rùng rợn
Ngôn ngữ: Anh, Việt
Phụ đề:  Anh, Việt
Thời lượng : 104 phút

Đó là một thế giới lý tưởng mà tội phạm, sự đau đớn, sợ hãi hay những hậu quả không hề tồn tại. Khi vụ giết người đầu tiên trong vòng nhiều năm xảy ra trong xã hội không tưởng này, một đặc vụ của FBI là Greer (Bruce Willis) khám phá ra một âm mưu to lớn đằng sau hiện tượng robot đại diện, và phải bỏ qua robot đại diện của chính mình để liều mạng khám phá bí ẩn.

Sự khai sinh ra Surrogates - Tương lai là đây

Đầu tiên là máy tính. Rồi thư điện tử, điện thoại di động nhỏ gọn và mạng Internet. Ngày nay, những người máy đại diện gợi cảm thế chỗ cho những con người kém hấp dẫn. Người bình thường không cần phải tự mình liều lĩnh bước ra ngoài thế giới thật nữa. Trong thế giới của SURROGATE, có phải công nghệ đã đi quá xa hay không?

Tác giả Robert Venditti nảy ra ý tưởng cho phim khi làm việc tại nhà xuất bản Top Shelf Publications trong nhà kho chuyển hàng ở ngoại ô Atlanta. Khi tìm kiếm một điều mới mẻ cho tiểu thuyết mới, Venditti nhớ lại một quyển sách về xã hội học mà anh đã đọc để phục vụ cho việc tốt nghiệp trong đó miêu tả “một nghiên cứu về những người chơi trò chơi điện tử dạng cộng đồng trên mạng”, Venditti nói. “Thật là thú vị không hiểu sao mọi người lại gắn bó với trò chơi này thế, tạo ra những con người mới của họ. Họ đồng nhất với chúng đến mức họ có thể đánh mất cả việc làm, cuộc hôn nhân của mình, bởi vì họ không thể tách biệt cuộc sống của mình với con người mà họ đã tạo ra. Ý tưởng đó cứ bám mãi lấy tôi - con người cơ bản lại khao khán một thứ gì đó hơn là bản thân chính họ”.

Tác giả phác thảo ý tưởng của mình rõ hơn bằng cách tưởng tượng một vài lý do khiến người ta cần sử dụng người đại diện. “Ý tưởng của tôi là tạo ra người một người sẽ đi làm và kiếm tiền cho bạn, một lý do thực tế để có một người đại diện. Tôi xem xét ý tưởng về việc tự cải thiện, mà những người máy đại diện được phẫu thuật thẩm mỹ tới mức bạn có thể duy trì bản thân mình trẻ mãi không già, hay cơ bắp hơn - giống như mẫu hình mơ ước của bạn”.

Bruce Willis (Die Hard, Twelve Monkeys, The Sixth Sense) và Radha Mitchell (Man on Fire, Melinda and Melinda, Pitch Black) trong vai đặc vụ FBI Thomas Greer và Jennifer Peters, chịu trách nhiệm điều tra một vụ ám sát. Đó là vụ giết người đầu tiên trong nhiều năm trời, và nó khơi mào một loạt câu hỏi về vấn đề đạo đức của công nghệ đại diện và tương lai của xã hội.

Mostow cho biết, “Bộ phim là một câu chuyện trinh thám bí ẩn, với Bruce Willis trong vai một đặc vụ FBI đi điều tra một vụ giết người máy đại diện bí hiểm và sau đó đối mặt với một âm mưu gợi ra câu hỏi về chính định nghĩa về loài người”. “Đó là một câu chuyện để cảnh báo cách con người sống cuộc sống của mình trong thế giới công nghệ ngày nay”, Hoberman nói thêm.

Trong phim, Tiến sĩ Lionel Canter là một tỷ phú ẩn dật và thiên tài từ Học viện Công nghệ Massachusetts (M.I.T) với thử nghiệm độ phá của mình đã tạo ra những người máy đại diện. Bị gắn chặt với chiếc xe lăn, Canter bắt đầu thử nghiệm các chi giả khi còn ở M.I.T. Công trình nghiên cứu của ông mang đến một công nghệ mới để giải mã xung của bộ não, Ông đã khám phá được rằng nó có thể truyền tín hiệu tới người máy. Những người máy đại diện điều khiển từ xa này được phân biệt với con người bằng xương bằng thịt thật sự của chúng ở chỗ ngoại hình hoàn hảo. Mỗi người máy đại diện được liên kết trực tiếp với một con người, chỉ cách một dãy nhà hoặc tới cả trăm dặm, được điều khiển bằng xung thần kinh. Nếu không có xung thần kinh của con người được gửi tới thông qua việc ngồi vào một cái ghế đặc biệt thì những người máy này sẽ trơ ra.

Như vậy, thế giới của người máy đại diện được tạo ra trong sự hân hoan chào đón của hàng triệu người và trong sự coi khinh của những người khác. Ving Rhames (Pulp Fiction, Mission: Impossible, Con Air) đóng vai Nhà tiên tri, một lãnh tụ của nhóm những công dân phản kháng chống lại sự phi nhân tính của lối sống mang tính công nghệ này.

“Ý tưởng cốt lõi của SURROGATE là làm thế nào chúng ta giữ được tính nhân bản trong thế giới công nghệ càng ngày càng tàn nhẫn này”, Mostow nói. “Công nghệ thật tuyệt. Viễn cảnh của công nghệ là nó giải phóng, giúp chúng ta sáng tạo, năng suất cao và để làm được nhiều việc tuyệt vời. Mặt trái của vấn đề là chúng ta trở thành nô lệ cho nó ở một mặt nào đó. Chúng ta cột chặt mình với điện thoại di động. Có thư điện tử thì tuyệt, nhưng khi bạn mất hàng tiếng đồng hồ mỗi ngày để trả lời thư thì nó trở thành một bổn phận. Cho nên, những cơ hội và khả năng mới trong cuộc sống cũng lại hạn chế chúng ta ở một góc độ nào đó”.

“Công nghệ trở thành phong cách sống”, nhà sản xuất Todd Lieberman nói. “Nó tràn ngập khắp xã hội và con người thì lệ thuộc vào công nghệ”. Ngày nay chúng ta sẽ làm gì nếu thiếu Internet? Không có điện thoại di động? Khó mà tưởng tượng ra được. Trong thế giới của phim, họ sẽ làm gì nếu không có người máy đại diện?”

“Bộ phim chỉ muốn đưa ra những câu hỏi đó”, Venditti kết luận. “Tôi không rõ câu trả lời cho những câu hỏi này. Khi tôi viết câu chuyện, tôi muốn muốn mọi người thấy sự có ích mà người máy đại diện sẽ đóng góp cho xã hội cũng như những điều tệ hại mà nó mang lại. Cuối cùng, tôi muốn độc giả tự đưa ra quyết định cho bản thân mình”.

Đưa SURROGATE lên màn ảnh - Từ tiểu thuyết lên phim

Nhà sản xuất Max Handelman, một độc giả cuồng nhiệt của truyện tranh, chọn cuốn truyện từ Venditti. Ông cho rằng chủ đề của câu chuyện rất hấp dẫn. “Câu chuyện thực sự đi một bước khá dài và cho phép bạn tưởng tượng điều mà một ngày nào đó có thể tác động đến xã hội của chúng ta. Chúng ta đều có người đại diện không? Có thể không. Nhưng đó là một phép ẩn dụ cho sự phụ thuộc ngày càng nhiều của xã hội vào công nghệ và việc giao tiếp ảo”.

Handelman mang quyển truyện tranh tới cho một người bạn ở đại học, nhà sản xuất Todd Liebeman. Lieberman cho biết, “Tôi muốn tìm một điều gì đó sâu sắc và tôi đã thấy trong câu chuyện của Robert. Phim khởi đầu với hai người rất hấp dẫn bên ngoài một câu lạc bộ. Đột nhiên, có người đó tiến đến và hai người kia lăn ra chết. Bạn không thể biết có chuyện gì đang diễn ra. Sau đó là thám tử, nhân vật của Bruce Willis và đồng sự, xuất hiện. Và bạn nhanh chóng nhận ra rằng chúng ta đang sống trong một thế giới thực ra không phải của mình”.

Jonathan Mostow đồng ý làm đạo diễn bộ phim và cùng phối hợp với hai người bạn là John Brancato và Michael Ferris xử lý kịch bản. “Khi tôi và Mike đọc truyện tranh, chúng tôi cảm thấy đây sẽ là một phim tuyệt vời”, Brancato nói. “Khái niệm về sự đại diện phản ánh điều kiện hiện tại cả trực tiếp lẫn gián tiếp, một phép ẩn dụ tức thời cho Internet, phẫu thuật thẩm mỹ, nghiện ngập, các trò chơi nhập vai”.

Để thể hiện được hương vị của câu chuyện, các tác giả kịch bản đi tìm công nghệ phản ánh ý tưởng của Venditti trong cuốn truyện. Họ tìm tới một nhà khoa học Nhật Bản là Hiroshi Ishiguro, người đã thường xuyên sử dụng một phiên bản bằng chất dẻo của mình để giảng dạy khắp thế giới trong khi vẫn ở văn phòng của mình ở Osaka. Họ cũng khám phá ra một chuyện là có một con khỉ ở North Carolina đã được nối dây để khiến một người máy ở Kyoto bước đi chỉ bằng suy nghĩ. Công nghệ tiếp tục được cải thiện với những thành tựu đột phá đã phục vụ cho con người tránh bị những bệnh suy nhược.

Biến SURROGATE trở thành hiện thực…

Ngoài việc quay phim ở các địa điểm trong thành phố Boston, như Khu phố da, Khu Tài chính, Khu South End, Chestnut Hill, Cambridge, đạo diễn Mostow cũng quay ở vùng ngoại ô như Worcester, đại bản doanh FBI, Taunton - khu bệnh viện tâm thần bỏ hoang Dever State được dùng cho khu ở Bảo tồn của Nhà tiên tri. Hoberman cho biết, “Điều thú vị với Boston trên quan điểm của những người làm phim là những cấu trúc và những tòa nhà của lịch sử được dựng lên từ nhưng năm 1800. Nó có kiến trúc cổ điển của Mỹ gồm gạch và đá hay những tấm thủy tinh nguyên khối. Boston tuyệt vời hơn các thành phố khác là tất cả hòa hợp với nhau. Câu chuyện của chúng tôi không phải ở tương lai, cũng không ở hiện tại. Và Boston với kiến trúc của nó đã cho khán giả cảm giác về cả quá khứ và tương lai”.